Marka Łada to synonim motoryzacji wschodnioeuropejskiej, której korzenie sięgają marca 1960 roku, kiedy to powstała spółka Thompson and Taylor (Russian Cars) Limited. Przez dekady fabryka ewoluowała od prostego importu radzieckich aut do globalnego producenta, współpracując z takimi gigantami jak Fiat czy Renault. W 2022 roku marka powróciła pod pełną kontrolę rządu rosyjskiego, zamykając rozdział francuskiej integracji.
Początki importu i współpraca z Fiatem
Historia sięga marca 1960 roku, kiedy to spółka rozpoczęła działalność jako importer samochodów radzieckich. Kluczowym momentem stało się podpisanie w Moskwie szeregu umów z włoskim koncernem. Pierwotna umowa między Fiatem a radzieckim ministerstwem przemysłu motoryzacyjnego została podpisana 1 lipca 1965 roku.
Kolejne kroki w kierunku technicznej współpracy nastąpiły szybko:
- 4 maja 1966 roku podpisano protokół dotyczący współpracy naukowo-technicznej.
- 15 sierpnia 1966 roku zawarto ogólne porozumienie między stronami.
Równolegle, 21 października 1965 roku, podpisano rozporządzenie w sprawie utworzenia produkcji samochodowej w Iżewsku. W 1966 roku gama dostępnych modeli obejmowała takie pojazdy jak Moskvich-412, IZH-2125 Combi, IZH-2715, IZH-27151 oraz IZH-2126 ODA.
Ewolucja nazwy i pierwsze modele Łady
W czerwcu 1970 roku koncesjonariusze przejęła nowojorska firma Satra Corporation, zmieniając nazwę na Satra Motors Limited. W tym samym roku wprowadzono pierwszy model noszący oznaczenie Lada. Jednakże oficjalnie nazwa Łada została przyjęta dla samochodów dopiero w 1973 roku.
Czy wiesz, że...? Pierwsze modele z nowej serii Lada 1200 – sedan i kombi – trafiły na rynek w maju 1974 roku, stając się ikoną motoryzacji tamtego okresu.
Kolejnym ważnym kamieniem milowym było wprowadzenie w 1977 roku modelu Niva. Był to pojazd wyposażony w napęd na cztery koła, co wyróżniało go na tle pozostałych konstrukcji marki i otwierało drogę do podbój trudniejszych terenów.
Nowe tysiąclecie: integracja z Renault i modernizacja
Na początku lat 2000. podpisano porozumienie z AVTOVAZ w sprawie produkcji modeli Lada w Iżewsku, a firma została oficjalnie uruchomiona w 2005 roku. Przełom nastąpił w 2008 roku, gdy rozpoczęła się współpraca techniczna z Renault, po nabyciu przez tę firmę mniejszościowego udziału w AvtoVAZ. W 2011 roku marka stała się częścią grupy AVTOVAZ, a w 2016 roku Renault przejęło pełną kontrolę nad marką Lada.
Aby zrealizować projekt LADA Vesta, przeprowadzono rozbudowaną modernizację infrastruktury produkcyjnej w 2015 roku. Wprowadzono między innymi:
- nowy zakład odlewniczy do produkcji elementów z tworzyw sztucznych,
- nową halę do spawania nadwozi Vesta,
- zmodernizowaną linię lakierowania i montażu,
- robotyczną linię tłoczenia w hali prasowej.
Zmiany własnościowe na początku XXI wieku
W okresie od stycznia 2021 roku do maja 2022 roku marka Łada została zintegrowana z marką Dacia w ramach jednostki biznesowej Renault Lada-Dacia. Sytuacja zmieniła się jednak w 2022 roku, gdy marka Łada została ponownie przejęta przez rząd rosyjski, kończąc erę francuskiego zarządu i wracając pod pełną kontrolę państwową.